استفاده از آیه های قرآن در حین تدریس نکته های علمی
استفاده از آیه های قرآن در حین تدریس نکته های علمی
به هنگام تدريس مطالب درسي و علمي، از آيه هاي قرآن كه مربوط به آن نكته مي شود استفاده كنيد.
قرآن يك معجزه است و هر انسان عاقل و خرمندي با خواندن آن و درك درستش به معجزه بودن قرآن اعتراف مي كند. خداوند در قرآن تصريح مي دارد كه :"تِلكَ آياتُ القُرآنِ وَ كِتابٍ مُبينٍ .(1) اين قرآن بزرگ و كتاب آشكار خداست . و همين طور از پيامبرش مي خواهد كه از پروردگارش توفيق علم افزايي را به او بدهد .در اين آيه : " وَ قُل رَبِّ زِدني عِلماً (2) .... و دايم بگو ،پروردگارا بر علم من بيفزاي .
و بسيار آيه هاي ديگر كه انسان ها را تشويق به آموختن علم و تدبر و تفكر در امر آفرينش مي نمايد و در اين مورد هم آيه هاي بسيار ذكر شده است. ما هم مي توانيم از اين آيه ها ، به هنگام تدريس دروس مختلف مثل : علوم ،تاريخ ، جغرافي ، رياضي و.... استفاده كنيم و اهميت قرآن را به بچه ها از اين نظر گوشزد كنيم تا بچه ها با مراجعه به قرآن و انديشه در آيات مختلف آن به كشف اسرار الهي پي ببرند و بر دانش خود بيافزايند .
چند مورد از آيه هايي كه در اين مورد كاربرد دارد ،در ذيل آورده شده است .
۱- اهميت تقويم و چگونگي حساب اوقات و محل ها ي قرار گرفتن ماه در آسمان
« و ما شب و روز را دو آيت و نشانه ي قدرت خود قرار داديم و آن گاه از آيت شب (و روشني ماه آن ) كاستيم و آيت روز را هميشه تابان ساختيم تا شما در روز ،(روزي حلال ) از فضل خدا كسب كنيد تا آن كه شمار سال ها و حساب اوقات را بدانيد و ما هر چيزي را مفصل بيان كرديم.»
سوره ي اسراء آيه ي 12
2- هدف از پديد آمدن راه ها
«همان خدايي كه زمين را آسايشگاه شما قرار داد و در آن راه ها براي روابط و سفر و حوائج خلق پديد آورد...»
سوره ي طه آيه ي 53
3- اهميت تدبر در تاريخ
« آيا اين كفار قريش از مشاهده ي حال طوايف بسياري از گذشتگان ، كه ما همه را هلاك كرديم و اينان در منازل و عمارات آن ها مي روند ،عبرت و پند نگرفتند و هدايت نيافتند ،در حالي كه احوال گذشتگان براي خردمندان مايه ي عبرت و هدايت است .»
سوره ي طه آيه ي 128
4- آسمان به عنوان سقفي محفوظ و طاقي محكم
« و آسمان را سقفي محفوظ و طاقي محكم آفريديم و اين كافران غافل ،از مشاهده ي آن اعراض مي كنند .»
سوره ي انبيا آيه ي 32
5- گردش سيارات در يك مدار معين و مشخص شده
« و اوست خدايي كه شب و روز و خورشيد و ماه (و ساير انجم ) را به قدرت كامل بيافريد كه هر يك (به امر خدا ) در مدار معيني سير مي كنند.»
سوره ي انبيا آيه ي 33
6- چگونگي رشد انسان از نطفه تا پيري
« اي مردم اگر شما در وقوع قيامت و بر قدرت خدا بر بعثت مردگان شك و ريبي داريد (توجه كنيد و بدانيد) كه ما شما را نخست از خاك بيافريديم ،آن گاه از آب نطفه و سپس از خون بسته و بعداً از پاره اي گوشت تمام و نا تمام ، تا در اين انتقال و تحولات قدرت خودمان را بر شما آشكار سازيم و از نطفه ها آن چه را مشيت ما تعلق گيرد در رحم ها قرار داديم تا به وقتي معين ،طفلي چون (گوهر از صدف) رحم بيرون آوريم تا زيست كرده و به حد بلوغ و كمال برسد و برخي از شما در اين بين بميرد و برخي به سن پيري و دوران ضعف و ناتواني عمر برسد....»
سوره ي حج آيه ي 5
و يا در اين آيه ...
« پس آن گاه او را نطفه گردانيده و در جاي استوار (صلب و رحم) قرار داديم .آن گاه نطفه را علقه (يعني پاره ي خون) و علقه را (مبدّل) به پاره اي گوشت و سپس آن گوشت را (تبديل) به استخوان نموديم و سپس بر استخوان ها گوشت پوشانديم و پيكري كامل كرديم و پس از آن به دميدن روح پاك مجرد خلقتي ديگر انشا نموديم.آفرين بر قدرت كامل بهترين آفريننده ».
سوره ي مؤمنون آيه ي 13 و 14
7- نحوه ي تشكيل ابر و باران
« آيا نديدي كه خدا ابر را از هر طرف براند تا به هم درپيوندند .باز آن ها را انبوه و متراكم سازد .آن گاه بنگري كه قطرات باران از ميان ابر فرو ريزد و نيز از جبال آسمان تگرگ فرو بارد كه آن تگرگ ها به هر كه خدا خواهد اصابت و اشجار و كشتزار او را تباه گرداند و از هر كه خواهد باز دارد تا تگرگ بر او زيان نرساند و روشني برق (و رعد) آسمان ،چنان بتابد كه خواهد روشني ديده ها را ببرد ؟ »
سوره ي نور آيه ي 43
8- گوناگوني جانوران
« و خدا هر حيوان و هر جنبنده اي را از آب آفريد (و آن ها را به انواع گوناگون ساخت ) كه بعضي (مانند مارها )بر روي شكم بخزند و برخي ديگر (مانند انسان ) بر روي دو پاي و برخي (مانند اسب و گاو و شتر ) با چهار پا راه مي روند ، و خدا هر چه بخواهد بيافريند .همان خدا بر همه چيز تواناست.»
سوره ي نور آيه ي 45
9- وجود دو دريا در كنار هم يكي با آب شيرين و يكي با آب شور و تلخ
(علم جدید یافته است که وضعیت دهانه رودخانه،جایی که آب شور و شیرین تلاقی میکنند،تا حدودی نسبت به وضعیت جایی که دو دریا تلاقی دارند متفاوت است.کشف شده است که آنچه آب شور را از آب شیرین در دهانه رودخانه متمایز میکند یک منطقه است که با غلظت مشخص و مجزا دو لایه را از هم جدا میکند.شوری این حد فاصل(منطقه انفصال) با شوری دو آب شور و شیرین متفاوت است.
این پدیده در چندین جا از جمله در مصر،جایی که نیل به دریای مدیترانه میریزد،رخ میدهد.)نقل از: دکتر ذاکر نیک (۳)
« و او خدايي است كه دو دريا را به هم آميخت كه اين يكي داراي آب گوارا و شيرين و آن ديگر شور و تلخ بود و بين اين دو آب در حين به هم آميختن واسطه هايي قرار داد كه هميشه از هم جدا باشند .»
سوره ي فرقان آيه ي 53
10- منظومه ي شمسي
« بزرگوار آن خدايي كه در آسمان برج ها مقرر داشت و در آن چراغ روشن خورشيد و ماه تابان را روشن ساخت .»
سوره ي فرقان آيه ي 61
11- گردش نامحسوس كره ي زمين
« در آن روز كوه ها را بنگري و جامد و ساكن تصور كني در صورتي كه مانند ابر (تند سير) در حركتند .صنع خداست كه هر چيزي را در كمال اتقان و استحكام ساخته كه علم او به افعال همه ي شما محيط است»
سوره ي نمل آيه ي 88
اميدوارم مفيد واقع شده باشد
-------------------------------------------------
1- سوره ي نمل آيه ي 1
2- سوره ي طه آيه ي 114
۳-تفسير جالب ديگرى كه براى اين دو دريا شده است، چريان «گلف استريم» و رودهاى عظيم دريايى است، كه در بسيارى از اقيانوسهاى جهان در حركت است، و آبهاى گرم مناطق استوايى را به سوى مناطق قطبى مىبرد، و گاه حتى رنگ آن با رنگ آبهاى اطراف، مختلف است، و عجب اينكه: عرض آن گاه به يكصد و پنجاه كيلومتر و عمق آن به چند صدمتر، گاه سرعت آن در يك روز به 160 كيلومتر مىرسد! و تفاوت درجه حرارت آن با آبهاى مجاور 10تا15 درجه است !
اين جريان آبهاى گرم بادهاى گرمى به وجود مىآورد و حرارت خود را به اطراف مىدهد و هواى كشورهاى مناطق شمالى زمين را كه در مسير آن هستند مطبوع و قابل تحمل مىكند و اگر اين جريانهاى دريايى نبود، زندگى در آن كشورها، بسيار سخت وشايد غير قابل تحمل بود.
البته «گلف استريم» نام يكى از جريانها و رودهاى دريايى است، و در آبهاى پنج قاره جهان نظير آن ديده مىشود، و عامل اصلى اين حركت تفاوت درجه حرارت آبهاى مناطق استوايى زمين و مناطق قطبى است .
شرح بيشتر در اين باره و درباره تفسير آيات فوق را در جلد 23 تفسيرنمونه صفحه 131 مطالعه فرمائيد
باسمه تعالی